διατροφή Tag

Διατροφή και Καρκίνος

“Διατροφή και καρκίνος”: Πώς μπορείτε να την διαχειριστείτε κατά τη διάρκεια μιας θεραπείας, αλλά και πώς μετά το πέρας αυτής;

Διατροφή και Καρκίνος: κατά τη διάρκεια των θεραπειών

Άτομα με διάγνωση καρκίνου που υποβάλλονται σε θεραπείες (ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία, χειρουργείο, ορμονοθεραπεία) μπορεί να εμφανίσουν παρενέργειες που σχετίζονται με τη θρέψη. Επίσης είναι σημαντικό να τρεφόμαστε όσο πιο υγιεινά γίνεται, για τη βέλτιστη λειτουργία της θεραπείας.

Σε περίπτωση που δεν υπάρχει κάποιο σύμπτωμα που να προέρχεται από τις θεραπείες (κόπωση, απώλεια όρεξης, αλλαγές στη γεύση) και δεν υπάρχει απώλεια βάρους, τότε ακολουθήστε τις παρακάτω συμβουλές:

  • Διατηρήστε ένα σταθερό βάρος κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Ακόμη και αν το βάρος σας είναι αυξημένο, είναι πολύ σημαντικό να μην υπάρχει απώλεια βάρους στη θεραπεία.
  • Καταναλώστε άφθονα φρούτα και λαχανικά (ΠΡΟΣΟΧΗ στο πολύ καλό πλύσιμο!), ολικής άλεσης προϊόντα και όσπρια. Αποφύγετε το γκρειπφρουτ.
  • Καταναλώστε με μέτρο παστεριωμένα γαλακτοκομικά και τυριά. Να αποφεύγετε τυριά που παράγονται από μη-παστεριωμένο γάλα, όπως το μπρι και τα μπλε τυριά.
  • Καταναλώστε άπαχο λευκό και κόκκινο κρέας, και λιπαρά ψάρια που να έχετε μαγειρέψει καλά. Αποφύγετε τα ωμά ψάρια (σολομός, προϊόντα πατέ).
  • Αποφύγετε το αλκοόλ.
  • Διακόψτε το κάπνισμα.
  • Εντάξτε ήπια δραστηριότητα (π.χ. 30-45 λεπτά περπάτημα καθημερινά).
  • Αποφύγετε τη χρήση συμπληρωμάτων διατροφής. Συστήνεται η χρήση συμπληρωμάτων, με μέτρο, μόνο σε περίπτωση παρενεργειών.

Στόχος είναι η επαρκής θρέψη και η υποστήριξη της θεραπείας.

Στην περίπτωση χημειοθεραπείας, είναι αυξημένος ο κίνδυνος μολύνσεων:

  • Πλένετε πολύ καλά τα χέρια σας πριν κάθε παρασκευή γεύματος
  • Ελέγξτε ότι τα τρόφιμα καταναλώνονται πριν την ημερομηνία λήξης.
  • Πλένετε πολύ καλά τα φρούτα και τα λαχανικά
  • Μαγειρεύετε πολύ καλά κρέας, ψάρια, αυγά
  • Καταναλώστε παστεριωμένα γαλακτοκομικά
  • Αποφύγετε έτοιμα τρόφιμα / γεύματα με ωμό κρέας ή ψάρι ή λαχανικά
  • Αποθηκεύστε τρόφιμα στη σωστή θερμοκρασία. Αποψύξτε και ξαναζεστάνετε με προσοχή.

Πιθανές παρενέργειες και πώς να τις αντιμετωπίσετε:

Απώλεια Όρεξης

  • Ρυθμίζω τις ώρες και το μέρος που τρώω
    • Ο καθένας είναι διαφορετικός. Πειραματιστείτε τι μπορείτε να ανεχτείτε. Αν δε μπορείτε να ανεχτείτε μεγάλα γεύματα, τότε προσπαθείστε να τρώτε μικρά και συχνά γεύματα (π.χ. 5-6 γεύματα την ημέρα). Αν δε μπορείτε τα συχνά γεύματα, επιλέξτε πιο λίγα γεύματα τα οποία είναι πλούσια σε θερμίδες (π.χ. smoothies με παστριωμένο γάλα, σούπες με κρέμα, επιπλέον ελαιόλαδο στο φαγητό)
    • Αποφύγετε το νερό κατά τη διάρκεια των γευμάτων, αν αυτό σας φουσκώνει.
    • Ένας ήσυχος χώρος, με ή χωρίς μουσική, ίσως βοηθήσει.
    • Κάντε το πιάτο σας πιο όμορφο με έξτρα διακόσμηση (π.χ. μυρωδικά)
    • Κάθε μπουκιά μετράει!
  • Επιλέγω τα γεύματά μου
    • Είναι δύσκολο να ξέρουμε τι θέλουμε να φάμε, όμως γεύματα που τρώγαμε με ευχαρίστηση στο παρελθόν μπορεί να τα φάμε και τώρα πιο εύκολα!
    • Καταναλώστε όποιο φαγητό θέλετε, όταν θέλετε, ιδίως όταν η όρεξη είναι καλύτερη
    • Προσθέστε δυνατές γεύσεις που μπορεί να σας αυξήσουν την όρεξη όπως μπαχαρικά, μυρωδικά στα γεύματα και δυνατός καφές
  • Φροντίζω τον εαυτό μου
    • Η ήπια άσκηση αυξάνει την όρεξη.
    • Διακόψτε το κάπνισμα.

Αλλαγές στη Γεύση

  • Φροντίζω την υγιεινή του στόματός μου
    • Πίνετε άφθονο νερό
    • Βουτσίστε πολύ τακτικά τα δόντια
  • Επιλέγω τα γεύματά μου
    • Τρόφιμα που πλέον δεν ταιριάζουν στη γεύση μπορείτε να τα αφήσετε στην άκρη για λίγο και να τα εισάγετε πάλι αργότερα
    • Κρύα φαγητά ίσως είναι πιο ευχάριστα από τα ζεστά φαγητά
    • Αν το φαγητό έχει μεταλλική γεύση, αποφύγετε τα τρόφιμα σε κονσέρβες. Επίσης αποφύγετε το μαγείρεμα με μεταλλικά αντικείμενα.
  • Προσθέτω γεύση στα γεύματά μου
    • Πίκλες, μουστάρδς, ξίδι, σάλτσες στις σαλάτες, χυμός λεμόνι, βότανα, καρυκεύματα, μπαχαρικά, μυρωδικά – ΟΛΑ ΘΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΝ!
    • Μαρινάρετε το κρέας με δενδρολίβανο, θυμάρι και δυόσμο // σκόρδο και τζίντζερ // βασιλικό, χυμό λεμόνι και τσίλι
    • Μαρινάρετε το ψάρι με άνιθο, λεμόνι, μαϊντανό και κόλιανδρο
    • Λαχανικά με έντονη γεύση είναι η ντομάτα, τα κρεμμύδια και τα πράσα
    • Εσπεριδοειδή και φρούτα με έντονη γεύση όπως το λεμόνι θα βοηθήσουν.

Κόπωση

  • Άσκηση: Όσο περίεργο και αν ακούγεται, η ήπια άσκηση βοηθά στη βελτίωση του αισθήματος κόπωσης. Συμβουλευτείτε το γιατρό σας και ένα είδικό σε θέματα άσκησης και ξεκινήστε μία ήπια μορφή δραστηριότητας.
  • Ζητήστε βοήθεια στην παρασκευή γευμάτων αντί να τα μαγειρέψετε εσείς.
  • Μαγειρέψτε εσείς ή οι οικείοι σας μεγάλα γεύματα και αποθηκεύστε σε ψυγείο και καταψύκτη.
  • Καταναλώστε έτοιμα γεύματα – όμως προσοχή στην ποιότητά τους!
  • Διατηρείστε ένα καλό πλάνο διατροφής και ενυδάτωσης.

Ναύτια

Η ναυτία μπορεί να είναι σύμπτωμα τόσο του καρκίνου όσο και των θεραπειών.

  • Επιλέγω τα γεύματά μου
    • Μικρά, ελαφριά γεύματα ή σνακ γίνονται πιο ανεκτά
    • Προτιμείστε «στεγνά» σνακ όπως κρακερ, παξιμάδια, κριτσίνια, αποξ. φρούτα
    • Η πιπερόριζα (τζίντζερ) και ο δυόσμος έχει φανεί πως βοηθούν έναντι της ναυτίας
    • Αν σας ενοχλεί η οσμή του φαγητού, προτιμείστε κρύα γεύματα και σνακ.
    • Δεν υπάρχουν συγκεκριμένα τρόφιμα που ενοχλούν – ο κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός. Καταναλώστε αυτό που μπορείτε να ανεχτείτε.
  • Πίνω αρκετό νερό
    • Ανθρακούχα και κρύα ροφήματα είναι καλύτερα ανεκτά.
    • Το γάλα φαίνεται πως βοηθά το στομάχι να «στρώσει».
  • Ρυθμίζω τις ώρες και το μέρος που τρώω
    • Καθίστε σε ένα μέρος με επαρκή αερισμό, σε περίπτωση που σας ενοχλούν οι οσμές του φαγητού
    • Το άγχος αυξάνει το αίσθημα της ναυτίας, οπότε είναι σημαντικό να υπάρχει ηρεμία κατά την κατανάλωση γεύματος
  • Καλύτερα να αποφύγετε
    • Τηγανητά, λιπαρά τρόφιμα
    • Φαγητό με πολλά μπαχαρικά και μυρωδικά
    • Ροφήματα με καφεΐνη
    • Αλκοόλ

Διατροφή και καρκίνος: Μετά τη θεραπεία

Μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, στόχος είναι η βελτίωση της ποιότητας ζωής, η «επιστροφή στην κανονικότητα» και η μείωση του κινδύνου επανεμφάνισης καρκίνου.

Η ισορροπημένη διατροφή και η αποφυγή διατροφικών συμπληρωμάτων είναι οι βασικοί κανόνες που πρέπει να ακολουθούν τα άτομα αυτά.

Οδηγίες:

  • Διατηρείστε ένα φυσιολογικό βάρος και αποφύγετε τις απότομες αυξομειώσεις.
  • Κινηθείτε περισσότερο. Το οφέλη της άσκησης / κίνησης είναι πολλά περισσότερα από τον έλεγχο βάρους. Η άσκηση βελτιώνει τη λειτουργία της καρδιάς και των πνευμόνων, μας χαρίζει ευεξία και βελτιώνει την ψυχολογία. Εντάξτε ήπια δραστηριότητα (π.χ. 30-45 λεπτά περπάτημα καθημερινά).
  • Καταναλώστε άφθονα φρούτα, λαχανικά, ολικής άλεσης προϊόντα και όσπρια.
  • Αποφύγετε το γρήγορο, επεξεργασμένο φαγητό.
  • Αποφύγετε τα τρόφιμα πλούσια σε ζάχαρη (π.χ. έτοιμοι χυμοί, γλυκά).
  • Περιορίστε το κόκκινο κρέας (350 – 500 γραμμάρια / ημέρα) και αποφύγετε τα επεξεργασμένα κρέατα.
  • Αποφύγετε το αλκοόλ.
  • Διακόψτε το κάπνισμα.
  • Αποφύγετε τη χρήση συμπληρωμάτων διατροφής. Συστήνεται η χρήση συμπληρωμάτων, με μέτρο, μόνο σε περίπτωση παρενεργειών των θεραπειών.

Πηγή: World Cancer Research Fund, 2021 (https://www.wcrf.org/)

Γονιμότητα και Διατροφή: Πώς μπορεί να βοηθήσει;

Η ισορροπημένη διατροφή αλλά κι ένας βοηθητικός τρόπος ζωής μπορούν να βελτιώσουν τη γονιμότητα γυναικών και αντρών! Πιο συγκεκριμένα:

Αντιοξειδωτικά συστατικά

Όπως το φυλλικό οξύ και ο ψευδάργυρος φαίνεται να παίζουν θετικό ρόλο στη γονιμότητα και για τα δύο φύλα. Γενικά τρόφιμα όπως τα φρούτα και τα λαχανικά, οι ξηροί καρποί αλλά και τα ολικής άλεσης σιτηρά είναι γεμάτα αντιοξειδωτικά που ενισχύουν τον οργανισμό μας. Ανάμεσα σε αυτά βρίσκονται οι βιταμίνες C και Ε, το φυλλικό οξύ, η λουτεΐνη κ.α.

Σύνθετους υδατάνθρακες αντί για επεξεργασμένους

Το είδος των υδατανθράκων, όπως και η ποσότητά τους, ειδικά σε άτομα με σύνδρομο πολυκυτικών ωοθηκών, φαίνεται να είναι σημαντικά στοιχεία. Μία διατροφή χαμηλών υδατανθράκων (~45% των ενεργειακών σου αναγκών) συμβάλλει σε ένα υγιές βάρος. Ταυτόχρονα, μειώνει τα επίπεδα ινσουλίνης, βοηθώντας παράλληλα στη τακτικότητα του κύκλου.

Επιπλέον, είναι σημαντικό να αποφεύγουμε τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες από ζαχαρούχα τρόφιμα και ροφήματα, επεξεργασμένα σιτηρά όπως λευκά ζυμαρικά, ψωμί και ρύζι. Οι υδατάνθρακες αυτοί απορροφώνται γρήγορα από τον οργανισμό μας προκαλώντας αιχμές στα επίπεδα ινσουλίνης στο αίμα. Διατηρώντας υψηλή την ινσουλίνη, ενδεχομένως να δοθεί σήμα για χαμηλότερη παραγωγή των αναπαραγωγικών ορμονών (παρόμοια χημική σύνθεση). Κι αυτό πιθανό να φέρει έλλειψη ωρίμανσης ωαρίων και ωορρηξίας.

Αρκετή πρωτεΐνη

Πες ναι στην πρωτεΐνη, δίνοντας έμφαση και σε φυτικές πηγές! Απόφυγε τη μονότονη και τακτική κατανάλωση κρέατος. Αντί αυτού πρόσθεσε πρωτεΐνη και μέσα από τα όσπρια, τους ξηρούς καρπούς αλλά και τα ψάρια.

Καλό προφίλ λιπαρών

Πες όχι στα trans λιπαρά. Και για την υγεία σου, στην προκειμένη όμως και για τη γονιμότητα! Μελέτες συνδέουν την αυξημένη κατανάλωση trans λιπαρών και τη μειωμένη κατανάλωση ακόρεστων (καλών) λιπαρών με την υπογονιμότητα, τόσο στους άντρες όσο και στις γυναίκες. Επιλογές που είναι καλό να περιορίσεις λοιπόν είναι τα τηγανητά, τα επεξεργασμένα τρόφιμα και έτοιμα αρτοπαρασκευάσματα.

Πλήρη γαλακτοκομικά;

Μελέτη του 2007 διαπίστωσε ότι οι γυναίκες που κατανάλωναν μία ή περισσότερες μερίδες από πλήρη γαλακτοκομικά την ημέρα είχαν 27% λιγότερες πιθανότητες υπογονιμότητας. Κι επειδή το αποτέλεσμα αυτό έρχεται σε αντίθεση με τη στροφή προς άπαχα γαλακτοκομικά για καλύτερη υγεία, δοκίμασε να αντικαταστήσεις μία από τις επιλογές σου μέσα στη μέρα. Για παράδειγμα ένα ποτήρι πλήρες γάλα ή ένα κεσεδάκι γιαούρτι.

Χαμηλή πρόσληψη καφεΐνης και αλκοόλ

Περιόρισε την καφεΐνη από τον καφέ ή/και άλλα ροφήματα (τσάι, σοκολάτα, αναψυκτικά τύπου κόλα) στα 200 με 300mg που είναι 2 με 3 ποτήρια καφέ την ημέρα. Μείωσε και το αλκοόλ όσο το δυνατόν περισσότερο, σίγουρα το μέτρο είναι κι εδώ η απάντηση.

Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους

Το βάρος είναι ένας πολύ σημαντικός παράγοντας όσον αφορά τη γονιμότητα και για τα δύο φύλα. Είτε είναι πολύ χαμηλό, είτε υψηλό σχετίζεται με αυξημένη υπογονιμότητα. Αυτό συμβαίνει επειδή η ποσότητα του λίπους που υπάρχει στο σώμα μας επηρεάζει τη λειτουργία του αναπαραγωγικού κύκλου.

Μέτριας έντασης άσκηση

Η άσκηση έχει πολλά οφέλη για την υγείας μας, ανάμεσά τους και η θετική επίδραση στη γονιμότητα. Το κλειδί εδώ είναι η ισορροπία, μιας που η απότομη και μεγάλη αύξηση της σωματικής δραστηριότητας μπορεί να επηρεάσει την ενεργειακή ισορροπία στον οργανισμό σου, άρα και το αναπαραγωγικό σύστημα.

Λήψη συμπληρωμάτων (φυλλικό, Β12, ω3, χολίνη)

Συζήτησε με τον ιατρό σου ώστε να ενισχύσεις τον οργανισμό σου, εάν είναι απαραίτητο, με θρεπτικά συστατικά όπως φυλλικό οξύ, βιταμίνη Β12, ω3 λιπαρά, χολίνη κ.α.

Γονιμότητα και Διατροφή: ποια είναι τα συμπεράσματα;

Η ισορροπημένη διατροφή, κοντά στο Μεσογειακό Πρότυπο, και η πραγματοποίηση θετικών αλλαγών στον τρόπο ζωής μπορούν να βοηθήσουν στην ενίσχυση της γονιμότητας αλλά και στην προετοιμασία του σώματος για την εγκυμοσύνη. Όπως θα έχεις καταλάβει ήδη, το θέμα είναι αρκετά σύνθετο. Ξεκίνα με μικρές νέες συνήθειες από σήμερα κιόλας και δώσε προσοχή ποιον θα εμπιστευτείς. Προτροπές για συγκεκριμένα τρόφιμα/πλάνα διατροφής ή απαγορεύσεις ολόκληρων ομάδων τροφίμων συνήθως δε βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα. Μίλησε με έναν επαγγελματία υγείας για να κάνεις τις καλύτερες – για εσένα – επιλογές!

Μακαρονοσαλάτα

Η μακαρονοσαλάτα είναι ένα γρήγορο μεσημεριανό, μεταφέρεται εύκολα, μπορείς να το προετοιμάσεις από την προηγούμενη μέρα και να το κάνεις σαφώς ελαφρύ γεύμα!

Μα, κάνει να φάω μακαρόνια;

Φυσικά! Τα ζυμαρικά γενικά μπορούν να είναι μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής και δεν παχαίνουν στη μερίδα τους. Ωστόσο, επειδή η τάση μας είναι μάλλον να τρώμε λίγα παραπάνω μακαρόνια (ή και δεύτερο πιάτο!), η μακαρονοσαλάτα είναι ένας καλός τρόπος να φάμε λιγότερα μακαρόνια σε μεγαλύτερο όγκο, μιας που προσθέτουμε σε αυτήν ποικιλία αγαπημένων κι εποχιακών λαχανικών.

Υλικά για τη μακαρονοσαλάτα:

Εδώ, έχω βάλει σε περίπου 200 γρ. ωμά μακαρόνια:
– 200 γρ. μοτσαρελα
– 2 ντομάτες
– 1/2 αβοκάντο
– 5-6 ελιές ψιλοκομμένες
– 2 κ.σ. pesto
– 2 κ.σ. κουκουνάρι
– κάπαρη
– πιπέρι, ρίγανη

Η εκτέλεση είναι πολύ απλή, αφού βράσουν και κρυώσουν τα μακαρόνια, ανακατεύεις με τα υπόλοιπα υλικά σου και απολαμβάνεις ή αποθηκεύεις για την επόμενη μέρα. Αύξησε την ποσότητα πρωτεΐνης του γεύματος προσθέτοντας κάποιο τυρί με χαμηλά λιπαρά (για παράδειγμα κατίκι ή cottage) ή ακόμα και με περισσεύματα περασμένων γευμάτων (για παράδειγμα κοτόπουλο).

Μπορείς να φτιάξεις το δικό σου συνδυασμό λαχανικών προσθέτοντας κολοκυθάκι (ναι, ωμό!), καρότο τριμμένο, πιπεριές, αγγούρι, φρέσκο κρεμμυδάκι και διάφορα μυρωδικά!

Καλή απόλαυση.

Πώς θα ρίξω το ζάχαρο;

Η διατροφή που θα συστήναμε σε ένα άτομο αυξημένο ζάχαρο, είναι ουσιαστικά το ισορροπημένο πλάνο διατροφής που θα προτείναμε και στον γενικό πληθυσμό.

Μείωση Σωματικού Βάρους

Μείωση ή διατήρηση στα επιθυμητά επίπεδα φαίνεται ότι συνδέεται με καλύτερη ρύθμιση ενός ατόμου με αυξημένο ζάχαρο.

Σταθερή κατανάλωση Υδατανθράκων

Δεν υπάρχει λόγος να περιοριστούν δραστικά οι υδατάνθρακες στη διατροφή ενός ατόμου με ΣΔ. Μία πρόσληψη της τάξεως του 45-60% των ημερήσιων θερμίδων (σύμφωνα με τα πρότυπα της Μεσογειακής Διατροφής) είναι ιδανικό. Καλό είναι να δοθεί έμφαση στα φρούτα, τα λαχανικά, σε όσπρια και προϊόντα ολικής άλεσης. Αυτά θα μας δώσουν και τις απαραίτητες φυτικές ίνες.

Τα απλά σάκχαρα αυξάνουν το ζάχαρο;

Θα πρέπει να περιοριστούν σε λιγότερο από το 10% της ημερήσιας ενεργειακής κατανάλωσης. Απλά σάκχαρα δεν είναι μόνο η ζάχαρη, είναι μια μεγάλη κατηγορία τροφίμων που περιέχει αρκετά πρόσθετα που χρησιμοποιούνται από τη βιομηχανία τροφίμων. Μερικά παραδείγματα είναι το μέλι και άλλα συστατικά τροφίμων όπως τα φρούτα. Μέρος των απλών σακχάρων μπορεί να αντικατασταθεί με γλυκαντικά, πλην όμως της φρουκτόζης.

Τι ισχύει για το λίπος

Σημαντικός περιορισμός του συνολικού λίπους δεν είναι απαραίτητος. Στόχος είναι το λίπος να μας παρέχει το 35% της ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης. Ωστόσο, επειδή το είδος του λίπους παίζει ρόλο, προτίμησε τα μονοακόρεστα λιπαρά (από ελαιόλαδο, ελιές, σουσάμι, ταχίνι). Ταυτόχρονα, περιόρισε τα κορεσμένα (ζωικά λίπη) και τα trans λιπαρά (έτοιμο φαγητό, πατατάκια, γαριδάκια, έτοιμα αρτοπαρασκευάσματα κ.α.).

Πρωτεΐνη στα γεύματα

Πηγές πρωτεΐνης είναι το κρέας, το αυγό, τα γαλακτοκομικά, τα πουλερικά, τα όσπρια και άλλα. Συνδύασε με πρωτεΐνη το γεύμα σου, καθώς θα σε χορτάσει περισσότερο, αλλά θα καθυστερήσει και την αύξηση της γλυκόζης στο αίμα.

Κατάλληλα Σνακ

Με τα κατάλληλα σνακ, σε σταθερούς χρόνους, ρυθμίζεις καλύτερα το ζάχαρο και αποφεύγονται οι υπογλυκαιμίες. Ένα καλό σνακ δεν περιέχει μόνο υδατάνθρακες (π.χ. φρούτο) αλλά περισσότερες ομάδες τροφίμων με καλά λιπαρά ή/και πρωτεΐνη.

Αλκοόλ

Είναι σημαντικό το αλκοόλ να καταναλώνεται με τη συνοδεία φαγητού και σε μικρή ποσότητα, καθώς μπορεί να προκαλέσει υπεργλυκαιμία και αργότερα υπογλυκαιμία.

Άσκηση

Δρα σαν την ινσουλίνη που απομακρύνει τη γλυκόζη από την κυκλοφορία του αίματος! 30-45 λεπτά αερόβιας άσκησης καθημερινά είναι αρκετά.

Μαγείρεμα

Όσο λιγότερο το μαγείρεμα, τόσο περισσότερος είναι ο χρόνος πέψης που χρειάζεται, άρα καθυστερεί και η αύξηση της γλυκόζης στο αίμα.

“Χρειάζομαι συμπληρώματα για το αυξημένο ζάχαρο;”

Όχι, η διατροφή ενός ατόμου με αυξημένο ζάχαρο μπορεί να καλύψει πλήρως τις ανάγκες του σε βιταμίνες, μέταλλα και αντιοξειδωτικά.

Απαγορευμένα τρόφιμα… ΔΕΝ υπάρχουν

Καμία τροφή δεν απαγορεύεται. Το ψωμί, τα μακαρόνια, οι πατάτες, το ρύζι, τα φρούτα και η τομάτα έχουν όλα θέση στη διατροφή κάποιου με ΣΔ.

Οργάνωση & Σχεδιασμός Διαιτολογίου

Όρισε έναν συγκεκριμένο αριθμό γευμάτων καθημερινά (3,4,5 – ανάλογα το σχήμα που ακολουθείς) και φρόντισε η πρόσληψη υδατανθράκων να είναι περίπου στα ίδια επίπεδα.

Βιολογικά Προϊόντα: Να τα προτιμήσω;

Μεγάλο κεφάλαιο τα βιολογικά προϊόντα , για να δούμε τι ξέρουμε μέχρι τώρα.

Τα βιολογικά προϊόντα είναι πιο υγιεινά;

Το βιολογικό δεν είναι απαραίτητα και πιο υγιεινό. Δηλαδή, αν πάρω μπισκότα βιολογικά με ακατέργαστη ζάχαρη, δεν σημαίνει ότι δεν έχουν ζάχαρη. Αξίζει και στα βιολογικά να ρίξουμε μια ματιά στην ετικέτα πριν αποφασίσουμε τι θα επιλέξουμε.

Έχουν περισσότερα θρεπτικά συστατικά;

Ενώ στις περισσότερες μελέτες, φαίνεται ότι τα βιολογικά έχουν υψηλότερες συγκεντρώσεις θρεπτικών συστατικών κ αντιοξειδωτικών, ακόμα δεν αποδεικνύεται όφελος στον ανθρώπινο οργανισμό. Δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι κάποιος έχει όφελος στην υγεία του από την κατανάλωση βιολογικών σε σχέση με συμβατικά τρόφιμα.

Μπορούμε όμως να πούμε με σιγουριά ότι η παραγωγή τους είναι πιο φιλική για το περιβάλλον!

Το κόστος τους

Δεδομένο και το αυξημένο κόστος που έχουν, θεωρώ ότι αν κάποιος μπορεί οικονομικά ας αγοράζει βιολογικά. Αν όμως δεν υπάρχει η οικονομική δυνατότητα, ας μην αποφύγει τα φρούτα και τα λαχανικά επειδή είναι συμβατικά.

Τι να κρατήσεις

Μια άλλη προσέγγιση είναι κάπου στη μέση, να καταναλώνουμε βιολογικά τα τρόφιμα αυτά με τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις φυτοφαρμάκων και συμβατικά τα υπόλοιπα. Τα τρόφιμα αυτά συμπεριλαμβάνουν τις φράουλες, τα κεράσια, τις ντομάτες, το σπανάκι, τα νεκταρίνια, το σπανάκι, τα σταφύλια, τις πιπεριές, τα μήλα, τα αχλάδια κ τις πατάτες.

Πώς να επιλέξω ταχίνι/ άλειμμα καρπών;

Τα αλείμματα καρπών κ το ταχίνι τα τελευταία χρόνια έχουν την τιμητική τους. Εμείς οι διαιτολόγοι τα αγαπάμε κ τα προτείνουμε σαν επιλογές καλών λιπαρών, όμως δεν είναι πάντα έτσι.

Την επόμενη φορά πριν αγοράσεις κάποιο τέτοιο προϊόν γύρισε να δεις την ετικέτα κ δώσε προσοχή:

1️⃣ Σε τι ποσοστό είναι τελικά το ταχίνι η ο ξηρός καρπός σε αυτό που αγοράζω. Με τρόμο έχω δει ότι συχνά συσκευασίες από φυστικοβούτυρο έχουν για παράδειγμα μόνο 50% φυστίκι!

2️⃣ Μήπως έχει ζάχαρη; Κ αν δεν έχει ζάχαρη, μήπως έχει γλυκόζη/ ζάχαρη καρύδας/ δεξτρόζη/ μαλτοδεξτρινη/ σιρόπι σφενδάμου η κάποιο άλλο “συνώνυμο” της ζάχαρης.

3️⃣ Πολύ συχνά βλέπουμε κ άλλα έλαια μέσα, όχι αυτά που θα θέλαμε, όπως είναι το φοινικέλαιο.

Εμείς τα επιλέγουμε για τα καλά λιπαρά ρε παιδιά, αλλιώς τρώγαμε κ μπέικον!

Να μην πάρω ταχίνι δηλαδή;

Μα να πάρω φυσικά, αλλά να προτιμήσω χύμα, δηλαδή από ένα μαγαζί με ξηρούς καρπούς, ή/ και από εταιρίες που δεν έχουν πρόσθετα. Και πιστέψτε με είναι πάρα πολλές!

Πώς να το εντάξω στη διατροφή μου;

Πρόσθεσε ταχίνι ή αλείμματα καρπών με ποικίλους τρόπους:

  • Πρόσθεσέ το στο ψωμί, τη φρυγανιά ή τις ρυζογκοφρέτες σου μαζί με κάποιο φρούτο, λίγο μέλι και κανέλα
  • Συνδύασε ταχίνι με ελαιόλαδο, μουστάρδα, λεμόνι και μπαχαρικά για μία σπιτική σος στη σαλάτα
  • Αξιοποίησε αλείμματα καρπών σε σπιτικές παρασκευές, όπως κέικ, μπισκότα ή μπάρες δημητριακών
  • Φτιάξε σπιτική “κρέπα” προσθέτοντας άλειμμα καρπών, μπανάνα ή άλλο φρούτο αρεσκείας και τριμμένη κουβερτούρα

Νηστεία και διατροφή: τα 4 θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται την προσοχή μας

Το Πάσχα πλησιάζει και όλο και περισσότεροι θα ξεκινήσουν μία μορφή νηστείας. Τι πρέπει όμως να προσέχουμε ώστε η διατροφή μας να είναι πλήρης για όσο καιρό νηστεύουμε, είτε αυτό είναι 40 ημέρες, είτε τη Μεγάλη Εβδομάδα; Ενδείκνυται η νηστεία για όλους;

 

Εδώ πρέπει να τονιστεί ότι η νηστεία αποκλείει κάποια τρόφιμα από τη διατροφή, αυτό όμως δεν εξασφαλίζει την απώλεια βάρους. Οπότε όσοι σκέφτονται ότι η νηστεία θα τους βοηθήσει να χάσουν βάρος, χρειάζεται να αναθεωρήσουν. Και αυτό γιατί η έλλειψη κρέατος και τυριού μπορεί να οδηγήσει σε υπερκατανάλωση άλλων τροφών που προκαλούν μικρότερο κορεσμό. Τέτοιες τροφές είναι το ψωμί και άλλα αμυλούχα, οι ξηροί καρποί, το μέλι και άλλα.  Φυσικά, αν κάποιος επιθυμεί να νηστέψει, μπορεί να σχεδιαστεί έτσι το διαιτολόγιό του ώστε να επιτευχθεί και απώλεια βάρους.

 

Τα σημαντικότερα θρεπτικά συστατικά που μπορεί να μην καλύπτονται οι ανάγκες τους είναι:

 

  1. H πρόσληψη πρωτεΐνης. Η πρωτεΐνη είναι το μακροθρεπτικό συστατικό που αποκλείεται σε μεγαλύτερο βαθμό από τη διατροφή όταν κάποιος νηστεύει. Οι κύριες πηγές πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας (που περιέχει δηλαδή όλα τα απαραίτητα αμινοξέα) είναι το κρέας, το ψάρι και το τυρί. Όταν δεν νηστεύουμε από τυρί, προσπαθούμε να προσλαμβάνουμε γιαούρτι και γάλα καθημερινά και να συνοδεύουμε το φαγητό μας με λίγο τυρί. Όταν όμως νηστεύουμε και από τυρί χρειάζεται να λάβουμε πρωτεΐνη μέσω των θαλασσινών που αποτελούν πηγή πρωτεΐνης ή συνδυάζοντας όσπρια με σιτηρά (π.χ. φακόρυζο, ψωμί με φασόλια κτλ) καθώς αυτές οι δύο ομάδες περιέχουν διαφορετικά αμινοξέα και συνδυασμένες μπορούν να μας δώσουν όσα χρειαζόμαστε.
  2. Η πρόσληψη ασβεστίου. Αποκλείοντας τα γαλακτοκομικά, αποκλείουμε τις κυριότερες πηγές ασβεστίου από τη διατροφή μας. Και ενώ κάτι τέτοιο δεν θεωρείται επικίνδυνο όταν συμβαίνει για μικρά χρονικά διαστήματα, καλό είναι να γνωρίζουμε ότι πηγές ασβεστίου αποτελούν και τα πράσινα λαχανικά, κυρίως το μπρόκολο και το σπανάκι, τα αμύγδαλα και τα αποξηραμένα σύκα.
  3. Η πρόσληψη σιδήρου και βιταμίνης Β12. Ο μη αιμικός σίδηρος (αυτός δηλαδή που βρίσκεται στα φυτικής προέλευσης τρόφιμα) απορροφάται σε πολύ μικρό βαθμό από τον οργανισμό. Ωστόσο, η βιταμίνη C μπορεί να αυξήσει την απορρόφηση του, οπότε συνδυάστε το φαγητό σας με χυμό πορτοκάλι και προσθέστε πιπεριές στο φαγητό. Ακόμα και τότε όμως η πρόσληψη σιδήρου δεν είναι αρκετή, ειδικά όταν προυπάρχει έλλειψη, όπως στη σιδηροπενική αναιμία. Οι ανάγκες σε βιταμίνη Β12 επίσης δεν μπορούν να καλυφθούν στη νηστεία, οπότε σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο έλλειψης θα πρέπει να τίθεται θέμα λήψης συμπληρώματος.
  4. Η πρόσληψη λιπαρών οξέων. Αναφέρομαι κυρίως στην απόκλιση του ελαιολάδου από τη διατροφή, ταν γίνεται για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Στις περιπτώσεις αυτές, ή και σε μεμονομένες ημέρες μη κατανάλωσεις ελαιολάδου, προτείνεται η πρόσληψη ξηρών καρπών, ελιών και αβοκάντο.

 

Προσοχή όμως, γυναίκες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού, μικρά παιδιά, άτομα με σοβαρή σιδηροπενική αναιμία και άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη θα πρέπει να αποθαρρύνονται από τη νηστεία.

 

 

 

 

Φωτογραφία από <a href=”https://www.freepik.com/free-photo/raw-ripe-different-vegetables_1443324.htm”>Designed by Freepik</a>

Δίαιτα αποτοξίνωσης: τι λέει η επιστήμη;

Μετά από μία περίοδο μεγάλης κατανάλωσης φαγητού όπως είναι οι γιορτές που πέρασαν, έρχεται μία περίοδος όπου όλοι θέλουν να “αποτάξουν” τις υπερβολές των γιορτών και να “καθαρίσουν” τον οργανισμό τους από όλα τα φερόμενα ως ανθυγιεινά που έφαγαν. Δίαιτα αποτοξίνωσης λοιπόν για να φύγουν οι τοξίνες, να γίνουμε πιο υγιείς και (γιατί όχι;) να χάσουμε κανένα κιλό που πήραμε στις γιορτές!

Συνήθως οι δίαιτες αποτοξίνωσης αφορούν πολύ στερητικές διατροφές, πολύ χαμηλών θερμίδων, χωρίς επάρκεια σε θρεπτικά συστατικά ή ποικιλία.

 

Πριν όμως υποβάλουμε τον οργανισμό μας σε κάτι τέτοιο για να δούμε τα πράγματα με τη σειρά:

 

Τι είναι οι τοξίνες;

 

Παραδοσιακά, οι τοξίνες είναι ουσίες που παράγονται από φυτά και ζώα και είναι δηλητήρια για τον άνθρωπο.

Σύμφωνα τώρα με τους υποστηρικτές των διαιτών αποτοξίνωσης, ο όρος τοξίνες χρησιμοποιείται ευρύτερα περιλαμβάνοντας βαρέα μέταλλα, φυτοφάρμακα και συστατικά του γρήγορου φαγητού κ.ά..

Μετά από μια αναζήτηση στο διαδίκτυο ανακάλυψα μάλιστα τον ορισμό της τοξίνης ως οτιδήποτε βρίσκεται στον οργανισμό μας σε περιεκτικότητα μεγαλύτερη από αυτήν που έχουμε ανάγκη και ότι ακόμα και το νερό ή οι βιταμίνες μπορούν να αποτελέσουν τοξίνες. Στην πραγματικότητα βέβαια, οι ουσίες αυτές δεν είναι τοξίνες, αλλά τοξικές σε μεγάλη πρόσληψη, που είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.

 

Χρειαζόμαστε λοιπόν δίαιτα αποτοξίνωσης;

 

Για καλή μας τύχη, το συκώτι μας, τα νεφρά μας, τα πνευμόνια μας και άλλα όργανα κάνουν με μεγάλη ευκολία αυτή τη δουλειά, ενώ τα βαρέα μέταλλα και άλλες βλαβερές ουσίες δεν συσσωρεύονται στο σώμα μας. Μία γενικά καλή διατροφή με ποικιλία και ισορροπία ενδυναμώνει τον οργανισμό για την αντιμετώπιση κάποιας τοξίνης ή τοξικής ουσίας.

 

Από την άλλη, ο χυμός λεμόνι, η λαχανόσουπα ή το γιαούρτι με μήλο από μόνα τους μάλλον θα μας αποδυναμώσουν. Ακόμα συμπληρώματα, βότανα, εντερική κάθαρση και χρήση ελαίων δεν έχουν αποδειχτεί ότι έχουν κάποια επίδραση στα επίπεδα των παραπάνω ουσιών.

 

Δίαιτα αποτοξίνωσης δεν χρειαζόμαστε λοιπόν, άλλωστε δεν υπάρχουν και ερευνητικά δεδομένα που να αποδεικνύουν τη χρησιμότητά της. Ταυτόχρονα, μία δίαιτα αποτοξίνωσης μάλλον θα ενισχύσει τις σκέψεις άσπρο-μαύρο, χαρακτηριστικό όσων παίρνουν και χάνουν βάρος πολλές φορές στη ζωή τους. Από εκεί που τρώω υπερβολικά και χωρίς σκέψη για την ποιότητα της τροφής μεταπηδώ σε μία κατάσταση που τρώω ελάχιστα και συγκεκριμένα πράγματα. Δεν μου ακούγεται καθόλου ισορροπημένο ούτε διατροφικά ούτε ψυχολογικά…

 

Αν το παρακάνατε αυτές τις γιορτές:

  • μπείτε σταδιακά και με ηρεμία σε ένα πρόγραμμα διατροφής με ποικιλία και χωρίς στερήσεις
  • ακούστε τα σήματα πείνας και κορεσμού του σώματός σας (ειδικά αυτά του κορεσμού που μάλλον ξεχάστηκαν στις γιορτές
  • θυμηθείτε την άσκηση
  • κοιμηθείτε καλά

 

Αφήστε στον οργανισμό σας την αποτοξίνωση και τα 1-2 κιλά που μπορεί να πήρατε θα φύγουν χωρίς να το καταλάβετε.

 

Photo by Dominik Martin on Unsplash

Πως να μην πάρετε βάρος φέτος στις διακοπές

Η διατροφή κατά την περίοδο των διακοπών μπορεί να προκαλέσει άγχος σε αυτούς που προσπαθούν να χάσουν βάρος ή να διατηρήσουν το βάρος τους. Είτε οι διακοπές είναι στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, είτε για πολλές μέρες ή για λίγες, οι απλές συμβουλές που ακολουθούν μπορούν να σας βοηθήσουν να μην αφήσετε το  ταξίδι να σας πάει πίσω στο πρόγραμμά διατροφής μας.

 

Φάκελος:  πρωινό.

Μην ξεχνάτε ούτε στις διακοπές σας το πρωινό. Αν αυτό δεν παρέχεται από το ξενοδοχείο, αναζητήστε κάποιο μέρος κοντά σε αυτό και καταναλώστε το πρωινό σας πριν ξεκινήσετε την εξόρμηση. Και αν τα γλυκά αρτοσκευάσματα και τα σφολιατοειδή είναι δελεαστικά, κάντε μία πιο έξυπνη επιλογή που θα περιέχει κ πρωτεΐνη.  Ένα τοστ/ σάντουιτς/ ομελέτα που θα σας κρατήσει χορτάτους για πιο πολλή ώρα.  Μην καταναλώσετε πολύ μικρό πρωινό, όπως π.χ. ένα φρούτο, καθώς θα πεινάσετε γρήγορα.

Παρόμοιες είναι και οι επιλογές μας όταν το πρωινό παρέχεται από το ξενοδοχείο. Προσπαθήστε να μην υπερκαταναλώσετε όταν το πρωινό είναι σε μορφή μπουφέ γεμίζοντας το πιάτο σας μία φορά με λογική ποσότητα φαγητού.

Εναλλακτικά, προμηθευτείτε από κάποιο κατάστημα τα υλικά για να ετοιμάσετε το πρωινό σας μόνοι σας στο δωμάτιο. Αυτό μπορεί να είναι υλικά για τοστ, γιαούρτι, γάλα, βρώμη, ξερά και φρέσκα φρούτα, ξηρούς καρπούς, κριτσίνια, τυρί και άλλα πολλά.

 

Και τι γίνεται με τα σνακ;

Τα σνακ αποτελούν το μεγαλύτερο πρόβλημα συνήθως. Βέλτιστα έχετε μαζί σας κάποιο σνακ με σκοπό να καλύπτετε την πείνα σας κατά τις ώρες που είστε “στο δρόμο”. Ψωμί ή κριτσίνια με ατομικά τυράκια, τοστ, φρούτα  μπορούν να αποτελέσουν τέτοιου είδους επιλογές. Αν δεν έχουμε κάτι μαζί μας, τότε μπορούμε να αγοράσουμε κάτι τέτοιο από το δρόμο ή από κάποιο σουπερμάρκετ. Αποφύγετε παγωτά κ άλλα γλυκά που και θα σας φορτώσουν με θερμίδες και δεν θα σας χορτάσουν.

Ακόμα, αν εκείνος ο φούρνος που περνάτε κάθε μέρα είναι τόσο λαχταριστός που δεν μπορείτε να αντισταθείτε, προγραμματίστε να φάτε κάποια μέρα εκεί πρωινό ή απογευματινό. Είναι προτιμότερο από το να καταναλώσετε κάτι από εκεί ενώ δεν πεινάτε.

Μην ξεχνάτε και το νερό. Πολλές φορές ο ανθρώπινος οργανισμός μπερδεύει το αίσθημα της δίψας με αυτό της πείνας. Οπότε, μην περπατάτε πολλές ώρες χωρίς να ενυδατώνεστε καθώς οι πειρασμοί στο δρόμο θα είναι περισσότερο δελεαστικοί.

 

Ώρα για φαγητό!

Ένα κυρίως γεύμα την ημέρα συμφέρει διατροφικά (και οικονομικά). Το δεύτερο γεύμα της ημέρας ας είναι κάτι πιο ελαφρύ.

Στο εστιατόριο λοιπόν, φροντίστε να παραγγείλετε σίγουρα σαλάτα, μην το παρακάνετε με τα ορεκτικά, κάντε έξυπνες επιλογές στα κυρίως, μην το παρακάνετε με το αλκοόλ και μοιραστείτε το γλυκό. Ό,τι δηλαδή κάνουμε και στην “βάση μας”. Δεν είναι ανάγκη να δοκιμάσετε όλη την τοπική κουζίνα σε μία μόνο επίσκεψη για φαγητό. Διαλέξτε τι θα καταναλώσετε σήμερα κ αφήστε τη δεύτερη επιλογή για αύριο, αντί για να τα παραγγείλετε όλα.

 

Τέλος, δεν είναι ανάγκη να πανικοβαλλόμαστε, η επίσκεψη σε ένα διαφορετικό τόπο είναι άμεσα συνυφασμένη με την δοκιμή της τοπικής κουζίνας, οπότε το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν μπορούμε να ακολουθήσουμε πιστά το πρόγραμμά μας. Ο προγραμματισμός όμως είναι βασικός για να μην γίνονται υπερβολές. Εκμεταλλευτείτε και το περπάτημα που σίγουρα είναι αρκετό και το ταξίδι δεν θα σας πάει πίσω στους διατροφικούς στόχους σας.

 

Κυτταρίτιδα: γίνεται να μειωθεί με τη διατροφή;

Το καλοκαίρι και άρα η παραλία και τα κοντά ρούχα έρχονται, και μαζί τους φέρνουν και ένα άγχος για την κυτταρίτιδα.

Εκατοντάδες άρθρα για τις τροφές και τα μαντζούνια που θα την εξαφανίσουν, τι όμως από όλα αυτά δουλεύει;

 

Ας το πιάσουμε από την αρχή, τι είναι η κυτταρίτιδα;

Η κυτταρίτιδα είναι τρόπος εναπόθεσης λίπους. Το λίπος αυτό αντί να αποθηκεύεται ομοιόμορφα, αποθηκεύεται με τη μορφή ινών και παρατηρούμε τις γνωστές ανομοιομόρφιες στην επιφάνεια.

 

Γιατί κάποιες γυναίκες έχουν κυτταρίτιδα και άλλες όχι ή αισθητά λιγότερη;

Πρώτα από όλα είναι κληρονομικό, δηλαδή γενετικά κάποιες γυναίκες έχουν προδιάθεση να αποκτήσουν κυτταρίτιδα περισσότερο από άλλες.

Ακόμα, όπως αναφέρθηκε, η κυτταρίτιδα είναι προβληματική εναπόθεση λίπους. Οπότε όσο λιγότερο λίπος στο σώμα μας, τόσο μικρότερες οι πιθανότητες για ανάπτυξη κυτταρίτιδας. Βέβαια και αυτό δεν είναι απόλυτο, υπάρχουν άτομα με αυξημένο βάρος χωρίς ίχνος κυτταρίτιδας.

Η μόνη αποτελεσματική δράση κατά της κυτταρίτιδας είναι η άσκηση. Η άσκηση συμβάλει στην πρόσληψη της κυτταρίτιδας και στη διατήρηση ενός φυσιολογικού βάρους, γι’ αυτό άλλωστε οι αθλήτριες σπάνια έχουν κυτταρίτιδα. Προσοχή, αναφερόμαστε σε συστηματική άσκηση, όχι περιστασιακή για δύο μήνες πριν το καλοκαίρι..

Το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και τα αντισυλληπτικά επίσης έχουνε κατηγορηθεί για αύξηση του κινδύνου για εμφάνιση κυτταρίτιδας.

 

Διατροφικά μπορούμε να κάνουμε κάτι;

Η καλή υδάτωση του σώματος με επαρκή κατανάλωση νερού, η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, η μειωμένη πρόσληψη λίπους και ιδιαίτερα κορεσμένου λίπους, μειωμένη πρόσληψη απλών σακχάρων και αλατιού είναι παράγοντες που ενδέχεται να βοηθήσουν στην πρόληψη και στην αντιμετώπιση της κυτταρίτιδας. Δυστυχώς όμως τίποτα από αυτά δεν έχει αποδειχτεί από αξιόλογες επιστημονικές έρευνες. Συνεπώς, ακολουθούμε μια ισορροπημένη και υγιεινή διατροφή για τους χίλιους δυο άλλους λόγους  και αν μας βοηθήσει και στην κυτταρίτιδα καλώς.

 

Και οι κρέμες και τα μασάζ;

Οι κρέμες και τα μασάζ δρουν επιφανειακά. Ενδέχεται να έχουν αποτέλεσμα αλλά αυτό είναι σχεδόν πάντα παροδικό, δηλαδή μετά το σταμάτημα της χρήσης του προϊόντος η κυτταρίτιδα επανέρχεται.

 

Και τα χάπια από το φαρμακείο;

Το γεγονός ότι τα προϊόντα αυτά βρίσκονται στο φαρμακείο δεν σημαίνει ότι 100% αξιόπιστα και αποτελεσματικά και δεν πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί απέναντί τους. Τα περισσότερα δεν στηρίζονται σε αξιόλογες μελέτες και δεν δουλεύουν ή δουλεύουν παροδικά όπως οι διάφορες κρέμες.

 

Συνεπώς, δεν έχει υπάρχει μέχρι στιγμής κανένας μαγικός και αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισης της κυτταρίτιδας. Η άσκηση, η καλή διατροφή και η διατήρηση ενός φυσιολογικού βάρους όμως έχουν ένα ρόλο στην αντιμετώπιση και στην πρόληψή της και μπορούν να βοηθήσουν σε μεγάλο βαθμό αν γίνονται συστηματικά!

 

Photo by Glen Jackson on Unsplash