Διατροφή και Ανδρική Υπογονιμότητα

Στην προσπάθεια ενός ζευγαριού για εγκυμοσύνη, οι προβολείς πέφτουν συχνά στη γυναίκα. Ωστόσο, τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα είναι ξεκάθαρα: ο ανδρικός παράγοντας συμμετέχει σχεδόν στο 50% των περιπτώσεων υπογονιμότητας. Εκτός από το γενετικό υπόβαθρο, παράγοντες του τρόπου ζωής όπως το κάπνισμα, η φυσική δραστηριότητα καθώς και η διατροφή επηρεάζουν τη σπερματογέννεση. Ποιες τροφές επομένως επηρεάζουν την ποιότητα του σπέρματος; Πάμε να τις δούμε πιο αναλυτικά.

Λιπαρά Οξέα: Ποια βοηθούν στην ανδρική υπογονιμότητα;

Η ποιότητα των λιπαρών οξέων στη διατροφή καθορίζει την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων.

Τα Ω-3 λιπαρά οξέα τα οποία τα βρίσκουμε σε λιπαρά ψάρια όπως σαρδέλα και σολομό, ξηρούς καρπούς όπως καρύδια και σπόρους όπως chia και λιναρόσπορο, αυξάνουν τη ρευστότητα της μεμβράνης των σπερματοζωαρίων, βελτιώνοντας την κινητικότητά τους.

Αντιθέτως, τα trans λιπαρά καθώς και η υπερβολή στα κορεσμένα λίπη έχουν συνδεθεί με μειωμένη συγκέντρωση και ολική ποιότητα σπέρματος. Αποφεύγουμε: τηγανητά τρόφιμα και έτοιμα αρτοσκευάσματα (σφολιάτες, κρουασάν) και ταυτόχρονα περιορίζουμε κόκκινα κρέατα πλούσια σε “κακά” λιπαρά.

Αντιοξειδωτικά: τι γνωρίζουμε;

Το σπέρμα είναι ιδιαίτερα ευάλωτο στο οξειδωτικό στρες, το οποίο μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο DNA του. Τα αντιοξειδωτικά λειτουργούν ως φυσική «ασπίδα».

Ποια είναι αυτά; Και σε ποια τρόφιμα τα βρίσκουμε;

• Λυκοπένιο: Ίσως το πιο ισχυρό αντιοξειδωτικό για την ανδρική γονιμότητα. Βρίσκεται κυρίως στις ντομάτες, ειδικά όταν είναι μαγειρεμένες (σάλτσα, πελτές), καθώς και στο καρπούζι. Η κατανάλωσή του έχει συνδεθεί με τη βελτίωση της μορφολογίας του σπέρματος.
• Βιταμίνη C & Ε: Τις βρίσκουμε στα εσπεριδοειδή, στα ακτινίδια, στις τομάτες, τις πιπεριές, το ελαιόλαδο και τους ξηρούς καρπούς. Προστατεύουν τα σπερματοζωάρια από το οξειδωτικό στρες, βελτιώνοντας τη ζωτικότητά τους.
• Ψευδάργυρος & Σελήνιο: Απαραίτητα μέταλλα για τη σύνθεση της τεστοστερόνης και την κινητικότητα. Επιλέξτε κολοκυθόσπορους, Brazil nuts, θαλασσινά και δημητριακά ολικής άλεσης.

Πρωτεΐνες και γονιμότητα

Στη διατροφή για τη γονιμότητα, η ποιότητα της πρωτεΐνης υπερέχει της ποσότητας. Η προέλευση της πρωτεΐνης που καταναλώνουμε φαίνεται να επηρεάζει άμεσα την ορμονική ισορροπία και τη σπερματογένεση. Οι φυτικές πηγές πρωτεϊνών: φακές, ρεβύθια, φασόλια, τόφου, κινόα αποτελούν σύμμαχο της γονιμότητας!

Που καταλήγουμε: στο πρότυπο της Μεσογειακής Διατροφής

Η βελτίωση της γονιμότητας δεν επιτυγχάνεται μέσω μεμονωμένων «υπερτροφών», αλλά μέσω ενός συνολικού διατροφικού προτύπου. Η Μεσογειακή Διατροφή αναδεικνύεται ως ο αδιαμφισβήτητος σύμμαχος της ανδρικής αναπαραγωγικής υγείας. Άνδρες με υψηλή προσκόλληση σε αυτό το πρότυπο εμφανίζουν σημαντικά καλύτερη συγκέντρωση, κινητικότητα και μορφολογία σπερματοζωαρίων. Πώς όμως εφαρμόζεται στην πράξη;

Στην πράξη, η Μεσογειακή Διατροφή βασίζεται στην καθημερινή κατανάλωση ελαιολάδου, φρούτων, λαχανικών και δημητριακών ολικής άλεσης, ενώ δίνει έμφαση στα όσπρια, τους ξηρούς καρπούς και τα λιπαρά ψάρια ως κύριες πηγές πρωτεΐνης και «καλών» λιπαρών. Παράλληλα, περιορίζει δραστικά το κόκκινο κρέας, τα επεξεργασμένα αλλαντικά και τη ζάχαρη.

Πηγή

Almujaydil, M. S. (2023). The Role of Dietary Nutrients in Male Infertility: A Review. Nutrients, 15(9), 2038