Δίαιτα χαμηλή σε FODMAPS : Τι είναι και σε ποιους απευθύνεται

Η δίαιτα χαμηλή σε FODMAPs δεν αποτελεί μία ακόμα «τάση» για αδυνάτισμα, αλλά πρόκειται για ένα θεραπευτικό πρωτόκολλο. Η λέξη FODMAPs  αποτελεί το ακρωνύμιο μίας ομάδας υδατανθράκων βραχείας αλύσου: Fermentable: Ζυμώσιμοι, Oligosaccharides: Ολιγοσακχαρίτες, Disaccharides: Δισακχαρίτες Monosaccharides: Μονοσακχαρίτες και Polyols: πολυόλες. Ορισμένοι άνθρωποι, λοιπόν, δεν μπορούν να απορροφήσουν αυτούς τους υδατάνθρακες στο λεπτό έντερο, με αποτέλεσμα να προωθούνται σε παχύ και να υφίστανται ζύμωση από τα βακτήρια του παχέος εντέρου. Αυτή η ζύμωση παράγει αέρια και μπορεί να προκαλέσει έντονα γαστρεντερικά συμπτώματα όπως έντονο φούσκωμα, τυμπανισμό και διάρροια.

Σε ποιους απευθύνεται η δίαιτα χαμηλή σε FODMAPs;

Δεν εφαρμόζεται γενικά και αόριστα σε όποιον θέλει να χάσει βάρος ή αντιμετωπίζει γαστρεντερικές διαταραχές. Είναι ένα εξειδικευμένο εργαλείο που απευθύνεται σε συγκεκριμένους ασθενείς με διαγνωσμένα προβλήματα στο γαστρεντερικό σύστημα. Πριν την έναρξη της δίαιτας, θα πρέπει να απευθύνετε σε έναν γαστρεντερολόγο για να αποκλειστούν διάφορες παθήσεις όπως κοιλιοκάκη, ή ιδιοπαθή φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου. Η νούμερο ένα επιστημονική ένδειξη για την εφαρμογή της δίαιτας αποτελεί το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ή σπαστική κολίτιδα. Κλινικές μελέτες υποδεικνύουν ότι το 50-75% των ατόμων με ΣΕΕ θα παρουσιάσουν εντυπωσιακή βελτίωση των συμπτωμάτων σε 2 με 4 εβδομάδες από την εφαρμογή της δίαιτας.

Ποια είναι τα τρόφιμα υψηλά σε FODMAPs;

Πάμε λοιπόν να δούμε ποια τρόφιμα είναι αυτά! Παρακάτω μπορείτε να δείτε έναν πίνακα με τα τρόφιμα που είναι υψηλής και χαμηλής περιεκτικότητας σε FODMAPS ανά ομάδα τροφίμων:

Φάσεις δίαιτας χαμηλής σε FODMΑP’s

1.Αποκλεισμός FODMAPs

Η πρώτη φάση της δίαιτας είναι ο αποκλεισμός τροφίμων υψηλής περιεκτικότητας σε FODMAPs ώστε να «ηρεμήσει» το έντερο. Το πρώτα στάδιο διαρκεί 2 έως 4 εβδομάδες και απαιτεί τον πλήρη αποκλεισμό τροφίμων υψηλών σε FODMAPs. Αυτό το στάδιο απαιτεί αυστηρή προσκόλληση για να διερευνηθεί η απόκριση στη θεραπεία.

2.Επαναεισαγωγή FODMAPs

Η δεύτερη φάση της δίαιτας ξεκινάει εφόσον παρατηρηθεί βελτίωση κατά την πρώτη φάση. Είναι σημαντικό να μην παραμείνετε στο πρώτο στάδιο λόγω φόβου και για αυτό κρίνεται απαραίτητη η συμβολή ενός επαγγελματία υγείας. Σε αυτό το στάδιο διάρκειας 6 έως 10 εβδομάδων, γίνεται σταδιακή εισαγωγή τροφίμων, μίας ομάδας ανά εβδομάδα, και καταγράφονται πιθανά συμπτώματα και ανεκτές ποσότητες.

3.Εξατομίκευση FODMAPs

Στο τελικό στάδιο της δίαιτας χαμηλής σε FODMAPs γίνεται εξατομικευμένα εισαγωγή των ανεκτών τροφίμων που διερευνήθηκαν στην φάση επαναεισαγωγής. Αυτό το στάδιο, διατηρείται μακροχρόνια και συμπεριλαμβάνει όλα τα τρόφιμα χαμηλά σε FODMAPs καθώς και όσα βρέθηκαν ανεκτά, στις ποσότητες που δοκιμάστηκαν στην φάση 2.

Μπορώ να την κάνω μόνος μου;

Παρόλο που τεχνικά μπορεί να ακούγεται εύκολη η δίαιτα χαμηλή σε  FODMAPs στην πραγματικότητα αποτελεί ένα θεραπευτικό πρωτόκολλο που είναι σημαντικό να παρακολουθείται από έναν επαγγελματία υγείας. Λόγω του αυστηρού περιορισμού των τροφίμων που επιβάλλει η δίαιτα είναι σημαντικό να  γίνεται παρακολούθηση  του σωματικού βάρους αλλά και πιθανών διατροφικών ελλείψεων. Επίσης, είναι σημαντικό να υπάρχει καθοδήγηση καθώς πολλοί μπορούν να παραμείνουν «κολλημένοι» στη φάση αποκλεισμού αφού είδαν βελτίωση, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές διατροφικές ελλείψεις μίας και συστήνεται μόνο για μερικές εβδομάδες.

Πηγή

-The Monash University Research Group,  www.monashfodmap.com

-Vakil N. Dietary Fermentable Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharides, and Polyols (FODMAPs) and Gastrointestinal Disease. Nutr Clin Pract. 2018 Aug;33(4):468-475. doi: 10.1002/ncp.10108. Epub 2018 Jun 5. PMID: 29870082.